พุทธกิจ 5 อย่าง

                พระพุทธเจ้าเมื่อได้ตรัสรู้แล้วทรงแสดงพระธรรมเทศนาสั่งสอนชนทุกชั้นวรรณะโดยไม่จำกัดเพศ ฐานะ วรรณะ และชาติตระกูล ตลอด 45 พรรษานับแต่วันตรัสรู้จวบจนกระทั่งเสด็จดับขันธปรินิพพาน ทรงปฏิบัติพุทธกิจโดยกำหนดเป็นเวลาและหน้าที่ประจำวันซึ่งแบ่งได้เป็น 5 เวลาดังนี้

1 เวลาตอนช่วงเช้า เสด็จออกรับบิณฑบาตโปรดสัตว์ ระหว่างเสด็จหากจะทรงช่วยเหลือผู้ใดให้ได้รับความสุขทางธรรมได้ก็ทรงช่วยเหลือมิได้เว้น เสด็จกลับมาเสวยพระกระยาหารก่อนเวลาเที่ยงวัน เสด็จออกรับผู้เข้าฟังถามผู้ใดมีจิตควรแก่จริตธรรมใดควรแก่ธรรมชั้นใดทรงประทานทำตาม ควรแก่จริตบุคคลนั้นด้วยการยังบุคคลทั้งหลายให้มีพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่ระลึก

 

2 เวลาตอนช่วงเย็น ก่อนถึงเวลาแสดงธรรมทรงพักผ่อนพระอิริยาบถหากเวลาสงบสงัดแห่งพระทัยอยู่โดยลำพังในพระคันธกุฎี ข้อควรแก่อัธยาศัยแล้วเสด็จออกทรงแสดงธรรมแก่มหาชนที่มาเฝ้าเป็นประจำทุกวัน

3 เวลาช่วงตอนค่ำๆ เวลาช่วงตอนค่ำประทานโอวาทแก่เหล่าภิกษุผู้มาเฝ้าจากถิ่นไกล บ้างใกล้บ้าง
4 เวลาตอนช่วงเที่ยงคืน ทรงตอบปัญหาของเหล่าเทวดา ทรงแสดงธรรมแก้ปัญหาซึ่งเหล่าเทวดาและเหล่าทิพยบุคคล ผู้อันบุคคลธรรมดาไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าตามตำนานพุทธจริยาอธิบายว่า ทรงโปรดให้ผู้เป็นเทวดาเข้าเฝ้าได้ในเวลาดังกล่าว
5 เวลาจวนสว่างเช้า ทรงตรวจพิจารณาดูสัตว์โลกที่สามารถเข้าถึงธรรมและยังไม่ได้บรรลุธรรมให้ได้เข้าถึงธรรมและบรรลุธรรม ด้วยพระญาณพระองค์อันควรเสด็จไปโปรดหรือไม่
                องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงเผยแผ่หลักธรรมคำสอนมากมายหลายอย่าง ซึ่งเป็นหลักธรรมที่เหมาะแก่จริตนิสัยต่อบุคคลต่างๆ ทรงมีพระสาวกมากมายหลายองค์ช่วยกันออกเผยแพร่พระศาสนาให้กว้างไกลออกไป จนเป็นเวลาครบ 45 พรรษาที่พระองค์ได้เผยแผ่คำสอนทำให้พระพุทธศาสนามั่นคงดี ผู้คนหันมานับถือมากมายเป็นที่รู้จักกว้างไกลขจรกระจายไปทั่วทุกแห่งหน เพราะหากผู้ใดได้ประพฤติปฏิบัติตามแล้วย่อมทำให้เกิดความสุข หลักธรรมในพระไตรปิฎกรวมเป็น 84000 พระธรรมขันธ์ยังอยู่ทุกวันนี้ เป็นหลักคำสอน เป็นพระวจนะจากพระองค์ที่พระสาวกศิษย์ของพระองค์ได้รวบรวมธรรมคำสั่งสอนไว้และตราบเท่าทุกวันนี้ให้เราศึกษา